میوه سنجد با نام علمی (gastifolial  (Elaeagnusan بومی آسیای غربی و مرکزی، افغانستان و جنوب روسیه و قزاقستان تا ترکیه و ایران است. از درخت سنجد و میوه آن در صنایع غذایی، بهداشتی، دارویی، عطرسازی و صنایع چوب استفاده می شود. سنجد یک گیاه رایج در طب سنتی چینی بوده و بدلیل داشتن طعمی شیرین در تهیه مربا نیز بکار می رود و در طب سنتی از آن برای پیشگیری از پیری، افزایش سلامت قلب و پاکسازی پوست و پیشگیری از سرطان و درمان دیابت استفاده می شود.

مقادیر بالای آنتی اکسیدان، ویتامین ها و فلاونوئیدها سنجد را به یک محصول عالی برای سلامتی تبدیل کرده است. سنجد حاوی ویتامین های  A، B12، C، E و K می باشد. لیکوپن که یک آنتی اکسیدان قوی است که از DNA و پروتئین ها محافظت می کند و در سنجد وجود دارد.

سنجد حاوی پتاسیم، کلسیم، منیزیم، آهن و فسفر و هم چنین فلاونوئیدها و اسیدهای چربی نظیر پالمیتیک، اولئیک و لینولنیک است.

خواص سلامتی بخش سنجد:

  • سنجد با ا سترس اکسیداتیو مبارزه می کند عصاره استخراج شده از برگ و میوه سنجد تولید رادیکالهای آزاد را به تاخیر می اندازد و در نتیجه استرس را مهار می کند.
  • سنجد از معده محافظت می کند، روغن هسته و پالپ آن باعث ترمیم غشای معده می شود.
  • سنجد می تواند التهاب را کاهش دهد. و برای مقابله با التهاب مفصلی کاربرد دارد. و عصاره آن می تواند فعالیت التهابی در سلولها را کاهش دهد.
  • سنجد با سرطان مبارزه می کند مطالعات حیوانی نشان می د هد که عصاره سنجد با رشد تومورهای موجود در معده و پوست مبارزه می کند و باعث افزایش مرگ سلولهای سرطانی می شود و فعالیت ژنتیکی ضد سرطان را افزایش می دهد.
  • سنجد از کبد محافظت می کند.

مطالعات نشان می دهد عصاره سنجد شدت سیروز کبدی را کاهش می دهد و روغن سنجد اثر بیشتری در درمان سیروز کبدی دارد.

  • سنجد در برابر اشعه رادیواکتیو از بدن محافظت می کند.

مطالعات نشان می دهد که عصاره سنجد از سلولهای موش در مقابل دگردیسی ژنتیکی ناشی از اشعه رادیواکتیو محافظت می کند.

  • سنجد علائم دیابت را کاهش می دهد.

عصاره سنجد توانایی مبارزه با فشار خون بالا در افراد دیابتی را دارد و مطالعات حیوانی نشان می دهند سنجد سطح قند و چربی خون که علائم رایج دیابت هستند را کاهش می دهد.

  • سنجد فرآیند درمان زخم ها را تسریع می کند.

در یک مطالعه در روی بیمارانی که دچار سوختگی بودند روغن سنجد درد را تسکین داده و رشد دوباره پوست اطراف زخم را تسریع کرد.

  • سنجد از مغز محافظت می کند.

مطالعات حیوانی نشان می دهد عصاره برگ سنجد در آسیب اکسیداتیو و تخریب مغزی جلوگیری می کند.

  • سنجد، سیستم ایمنی را تقویت می کند

عصاره سنجد، قدرت و فعالیت سیستم ایمنی موش هایی را که به دلیل استرس مزمن ضعیف شده بود را افزایش داد.

  • سنجد خاصیت ضد باکتریایی دارد

عصاره برگ سنجد اثر مهارکنندگی رشد تعدادی از باکتریها نظیر اشرشیاکلی ، سالمونلاتیفی، شیگلا، استرپتوکوکوس نومونیا و استافیلوکوکوس اورئوس را دارد.

  • سنجد به رفع خشکی چشم کمک می کند.

روغن خوراکی هسته سنجد باعث باز گرداندن اشک در چشم می شود و علائم خشکی چشم ناشی از آب و هوای سرد را کاهش می دهد. و از طرفی اسیدهای چرب موجود در سنجد مواد شیمیایی تولید می کنند که با التهاب مبارزه می کند و به تشکیل اشک چشم کمک می کند.

  • سنجد سلامت قلب را افزایش می دهد

عصاره سنجد از ترشح مایعات بدن به ریه ها جلوگیری کرده و توانایی قلب را برای مقابله با استرس افزایش می دهد و روغن سنجد از طریق فعالیت های آنتی اکسیدانی، آسیب قلبی را کاهش می دهد. و این باعث می شود که وضعیت طبیعی قلب و ساختار شیمیایی آن حفظ شود.

  • سنجد سلامت پوست را افزایش می دهد.

ترکیبات موجود در سنجد به نرم شدن پوست کمک می کند. پیری و خشکی پوست را کاهش می دهد. سرمازدگی و آسیب ناشی از آفتاب را درمان می کند و التهاب را تسکین می دهد.

  • سنجد، لخته شدن خون را کاهش می دهد

مطالعات نشان می دهند که مصرف سنجد با کاهش لخته شدن خون خطر بیماری قلبی و عروقی را تعدیل می کند.

  • سنجد باعث سم زدایی از معده و روده می شود
  • از شیره گل سنجد برای پایین آوردن تب های شدید استفاده می شود.
  • سنجد سرشار از ویتامین c می باشد
  • جوشانده گل سنجد برای بیماریهایی نظیر فلج و کزاز و مشکلات قلبی و زخمهای ریوی و تنگی نفس مفید است.
  • سنجد اسهال را بر طرف می کند و مصرف زیاد آن منجر به یبوست می شود.
  • سنجد برطرف کننده تکرر ادرار است.
  • از ریشه سنجد در صنعت عطر سازی استفاده می شود.
  • سنجد به دلیل فیبر بالا با ایجاد احساس سیری تا حدی سبب کاهش اشتها و لاغری می شود.
  • سنجد سرشار از کلسیم است و برای افرادی که دچار پوکی استخوان هستند مفید است و استخوانها را محکم می کند. پودر هسته سنجد غضروف ساز است و برای ترمیم مفاصل و کمر درد می توان آن را با شیر میل کرد.

 

محدودیت ها:

آزمایشات انسانی در مورد اثرات فرآورده های سنجد محدود است و بهتر است در مورد مصرف فرآورده های آن نظیر گل و روغن احتیاط شود.

 

عوارض و مضرات سنجد:

سنجد می تواند فشار خون را پایین آورد بنابراین یکی از عوارض جانبی آن پایین آمدن بیش از اندازه فشار خون است و از طرفی می تواند سرعت انعقاد خون را کاهش دهد بنابر این در افرادی که بریدگی و جراحت عمیق دارند یا در انتظار عمل جراحی هستند باید با احتیاط مصرف شود.

 

تهیه کننده: رزیتا کمیلی فنود

 

منابع:

https://fa.wikipedia.org/wiki

Amiri Tehranizadeh, Z. Barahan, A. Hosseinzadeh, H, Russian olive (Elaeagnus angustifolia) as a herbal healer, Biomipacts. 2016: 6 (3): 155.167.

Hamidpour, Ra. Hamidpour. Ro, Russian olive: From a variety of traditional medicinal applications to its novel roles as active antioxidant, anti- inflammatory, anti-mutagenic & analgesic agent, complementary medicine, Vol 7, Issue 1. January 2017, 24-29